Het 20 duim's mortier gemaakt door de

Op deze pagina ziet u de bouw van een 20 duim's mortier.

 

In het midden van 2007 was al duidelijk dat het Fort Sint Pieter te Maastricht overgedragen zou gaan worden van de Gemeente Maastricht naar Natuurmonumenten. De restauratie van het Fort was toen al in volle gang.

 

Al snel werd er ook gedacht om in de mortier kazemat van Fort Sint Pieter weer een mortier te plaatsen.

 

Klik hier voor de onthulling van het mortier in Fort Sint Pieter op maandag 13 april 2009, 2de paasdag.

 

 

Samen met Jos Notermans werd bekeken welk mortier daar gestaan heeft. Toen de keuze gemaakt was op het 20 duim's mortier (1 duim komt overeen met 1 cm), zijn wij begonnen met het opnieuw optekenen van dit mortier.

Dit gebeurt wel met behulp van de al oude tekeningen, om zo goed mogelijk tot een werkelijk model te komen.

 

 

Zoals in de tekening hier onder te zien is, zijn er toch verschillende versies de revue gepasseerd. Dit komt omdat oude tekeningen toch afwijken van bestaande oude mortieren.

 

 

Zo is de slede van aanvankelijk 80 cm volgens originele tekeningen verlengd naar 100 cm volgens originele exemplaren, zoals een mortier dat staat in het museum te Brussel, hieronder te zien. Tevens zijn de uitsparingen in de slede vervallen. Waarschijnlijk heeft men ooit deze getekend om gewicht te besparen in het affuit, maar is dit nooit uitgevoerd geworden.

 

 

Nadat de benodigde gelden er ook waren, met dank aan de sponsors Gemeente Maastricht, Natuurmonumenten, VVV-Maastricht en Stichting Menno van Coehoorn, kon begonnen worden met daadwerkelijk bestellen van onderdelen en bouwen van het mortier.

 

Het mortier zelf wordt gegoten in het oosten van Duitsland. Dit zal niet van brons worden maar van gietijzer. De loop zal ook niet kunnen schieten, het dient puur als invulling van de mortierkazemat en om publiek te laten zien wat er in de mortierkazemat gestaan heeft.

 

Het affuit is oorspronkelijk ook van gegoten metaal, echter is gekozen om deze van hout te maken. Hieronder ziet u een aantal foto's van de maak van het affuit.

 

Het houten affuit werd besteld bij de firma Bijs & Ko

 

 

Nog even afwerken en het affuit kon meegenomen worden.

 

 

 

Thimo inspecteert het affuit bij aankomst.

 

 

Marcel zorgt voor een goede plamuurlaag...

 

...zodat Jeroen een dag later na goed schuren

deze al in de zwarte grondverf zet.

 

Weer een dag later kan Ed deze al in de zwarte lak zetten...

...dat hij dan vol overgave doet.

 

Mooi toch?

 

 

Ook de tussenblokken zitten goed in de beits.

Nadat Thimo de verbindingsassen gelast heeft,

is het tijd voor Ed om de verbindingsassen af te werken...

 

...waarbij de vonken om je oren vliegen...

...maar het eindresultaat is perfect!

 

De volgende dag is de eerste laag verf al droog...

...net zoals de verf van de wangen.

 

Thimo en Ed gaan het affuit in elkaar zetten...

...even de gaten door blazen voor de verbindingsassen.

 

Langzaam maar zeker krijgt het affuit gestalte...

...nog een paar keer rond draaien.

 

Ja, afwerken...

....kost tijd...

 

...en als je het goed doet...

...ben je even bezig.

 

Even controleren...

...dan naar een wat minder vochtige ruimte brengen.

 

...dan kan Ed weer aan de slag om alles af te verven.

 

Het eindresultaat...

...mag er toch zijn!

 

Op zondag 26 oktober 2008 zou het complete mortier onthult worden op Fort Sint Pieter. Helaas kregen wij de donderdag van te voren het nieuws dat het gieten van de mortierloop mislukt was. Hierdoor schuiven wij een aantal weken op met de oplevering van het complete affuit.

 

Toch is zondag 26 oktober 2008 alvast het affuit onthult. Bekijk de foto reportage!

 

Op 19 december...

...kwam de mortierloop dan eindelijk aan!

 

Stevig ingepakt...

...maar de details waren toch al goed zichtbaar!

 

Deels nog verborgen onder het doek...

...schuilt er een mooie loop!

 

Alweer op 7 januari 2009...

...zijn wij begonnen met het samenstellen.

 

Voorzichtig wordt de loop neer getakeld...

...totdat deze goed op het affuit staat!

 

De tapeinden passen goed op het affuit.

Het ziet er toch goed uit

 

 

Aan de binnenzijde zijn de 2 verschillende openingen

goed te zien.

   

De Plaatsing van de mortier is in een beslissende fase gekomen. In de laatste weken voor april zijn Bram en Marcel bezig met het maken van een vlonder in de mortierkazemat waar de mortier op komt te staan.
   

Als eerste diende vloer te worden verlaagd, zodat de vlonder goed past.

 

 

 

 

 

 

Daarna worden de planken  gezaagd en in de vloer gelegd om zo na te gaan of deze ook passen. Later zullen de randen nog met een metalen strip worden afgewerkt.
 

 

Hier is Marcel een inspectie aan het uitvoeren van zijn eikenhouten vloer.

Om er zeker van te zijn dat het hout het weer goed kan weerstaan, wordt het hout behandeld met carboleum.

 

Hier heeft Bram zich onder het genot van een lentezon op uitgeleefd.  (zo te zien ook goed geknoeid).

Ondertussen is de eigen kazemat gewerkt aan de profielen die de gehele vloer omsluiten.

 

Veiligheid staat bij ons hoog in het vaandel,

dus veiligheidsmiddelen zijn altijd binnen handbereik!

 

Het werk aan het mortier gaat ook door.

De sluitpannen dienen gemaakt te worden en bij gebrek aan een smeederij,

wordt alles met de hand, stuk voor stuk vervaardigt.

Om dikker materiaal te krijgen,

worden 2 strips op elkaar gelast

Hierdoor passen deze mooi op de tappen van het mortier.

 

 

Daarna worden de zijstrippen geplaatst en gelast

Als laatste metaalwerk worden er nog 2 lippen aangelast,

en vervolgens alles glad geslepen.

 

 

Daarna nog een goed laag verf, en deze is goed bestand

tegen de weerstypen

 

 

 

Diverse onderdelen...

...in diverse stadia van afwerking

 

 

Ook de onderzijde van het affuit krijgt

nog een extra laklaag

De "VHAM-cave" doet zeer goed dienst als werkplaats.

 

 

 

D-Day Minus 1

Op vrijdagavond wordt de mortier dan eindelijk gereed gemaakt voor het transport naar Fort Sint-Pieter.

   
De loop wordt op een steekwagentje vastgezet.
Waarna hij met vereende krachten op de aanhanger wordt gehesen
 Hier een trotse Thimo kijkende naar de laatste momenten van de mortier bij ons in de kazemat.
Aangezien er nog meer materiaal, waaronder de lier meemoet naar het Fort wordt de loop toch nog rechtop gezet
 Hier is de aanhanger goed gevuld en klaar voor D-Day (of M-Day)
   
 D-DAY

Op zaterdag wordt er een begin gemaakt met de plaatsing van het Mortier op het Fort.
   
Om het ons wat gemakkelijker te maken is de aanhanger tot bij de trappen van het Fort gereden. Wij zullen dan via het restaurant de loop naar boven trekken.
Na heel wat getrek van Thimo, Marcel, Ton (de broer van Marcel) en Bram is de loop gearriveerd in de ringgalerij van het Fort
Hier zal de loop zo dadelijk naar boven moeten.
De eerste horde is genomen! We zijn nu bij de draai aangekomen
We zijn nu ongeveer halverwege. Dus ff uitpuffen voor de laatste horde.
Het licht en daarmee het einde van de sleeptocht komt naderbij. Nog even volhouden!
 Succes!!
De loop is dan na al het sleepwerk op het Fort beland.
 Hierna is het een peulenschilletje om de loop naar zijn laatste positie te transporteren
 De laatste meters worden gemaakt
 Hier zal onze mortier dan verrijzen
Om er voor te zorgen dat er niet met het mortier zal worden geschoven (voorop gesteld dat iemand dat al voor elkaar krijgt met 300 kilo), wordt het affuit vastgezet op enkele bouten. Hier flext Thimo deze op maat.
Als het affuit dan past zetten we de lier op om de loop op zijn plaats te hijsen.
 
Na al dat sleepwerk en vele lange avonden zwoegen is het project bijna ten einde.

Onderstaand een tweetal foto's van de geplaatste Mortier.

 

 

De woensdag voor de onthulling wordt de laatste hand gelegd aan de afwerking van onze mortier.

 

Om de loop goed vast te zetten worden moesten er nog klemmen bevestigd worden om de tappen. Alsmede moesten de metalen strippen ook nog worden vastgeschroefd.

 

Hier is Thimo daar druk bezig met het bevestigen van de beugels. Bram boort hier enkele gaten voor, zodat Marcel de schroeven kan indraaien.

 Bram doet hier net of het veel moeite kost om te boren. Maar de accuboor doet toch al het werk

Hier is Marcel bezig de schroeven in te draaien. Bram is druk bezig met coördineren.

 Thimo laat zich niet afleiden en gaat rustig verder met de afwerking

Langzaam maar zeker komen we bij het eindpunt.

 Hier de kant-en-klare mortier "By Candlelight" (of Colemanlight)

 

 

Op 2de paasdag 2009, maandag 13 april 2009, is het affuit officieel onthuld door Gemeente Maastricht en Natuurmonumenten.

 

 

Verder is te zien hoe de schietbaan van een mortier uit een mortierkazemat is. Tevens een doorsnede van de mortierloop, waarin duidelijk een aparte kruitkamer te zien is.

 

 

 

 

Sponsors van dit mortier zijn:

Gemeente Maastricht

 

Natuurmonumenten

 

Stichting Menno van Coehoorn

VVV Maastricht

 

Bijgewerkt op 03-04-2010